Çocukluğumda kırk yaş ve üzerinde bulunan büyüklerime bakarak onların dünyanın en büyük insanları olduğunu vehmederdim. Bilmiyorum, belki de bu duygu sadece bende değil, benim temsilcisi olduğum 1960’lı yılların yaş kuşağının birçoğunda vardır. Bu duyguyu taşımamda ailem ve çevremin etkisi de…
İnsanı diğer canlılardan ayıran birçok nitelikten söz edebiliriz. Bunlar arasında konuşma, gülme ve akıl, en ayırt edici vasıflardır. Konuşmak, aralarında iletişim kurabilmek ve aralarındaki meseleleri gidermeleri bakımından öne çıkan bir ayırım olmakla birlikte, son zamanlarda anlaşılmıştır ki hayvanların da birbirleriyle…
Mevsimlerle canlılık arasında eskiden beri bağ kurulur. Doğum ve çocukluk, ilkbaharı; yaz, gençliği ve orta yaşlılığı; sonbahar, ihtiyarlığı ve nihayet kış da ölümü temsil eder diyerek mevsimlerle hayat arasında doğrudan bir bağlantı kurmayı biz de deneyebiliriz; ama benim burada asıl…
Evrene baktığımızda bir tek istisna dışında var olan her şeyin bir karşıtı olduğunu görüyoruz. Bu istisna, Tanrı’dır. Hem dinlerde hem felsefede Tanrı, zıddı olmayan tek varlıktır. Çünkü O, var edilen değil, var edendir; yaratılan değil, yaratandır. Yaratabilmek için yaratılmış olmamak…
Her mevsimin kendine özgü bazı nitelikleri bulunmaktadır. İlkbahar, tabiatın ısınmaya çalıştığı, yaz ayları varlıkların sıcaktan kavrulduğu zamanlardır. Güz, tabiatın büzüşmeye başlarken kışa hazırlandığı bir mevsimdir. Anlatmak istediğim, her mevsimin kendine göre güzellikler barındırdığıdır. Önemli olan bu güzellikleri, o anlarda yaşayabilmektir.…
İnsan, ihtiyaçları olan bir varlıktır. Maslow’un herkesçe bilinen ihtiyaçlar teorisinde insanın hayata tutunmayı sağlayıp da kendini emniyete aldıktan sonraki en son ihtiyacı ‘kendini gerçekleştirme’ olarak ifade edilmektedir. Kendini gerçekleştirme demek insanın kendisini anlatabileceği, duygu dünyasındakileri bazı vasıtalarla dışa yansıtabileceği şeyleri…
En basit canlıdan, en karmaşık olanına kadar evreni dolduran varlıklardan her birinin kendine özgü bir takım özellikleri bulunduğu gibi, insanı da kendisi dışındaki varlıklardan ayıran birçok vasıfları vardır. Bu ayırıcı özelliklerin ne kadar fazla olduğu, değişik açılardan bakıldığında rahatlıkla görülebilir.…
Erzurum’da mevsimler, diğer birçok vilayetimize göre biraz daha farklı yaşanır. Burası, dünyanın az sayıdaki yüksek yerleşim yerlerinden birisi olduğu için, iklim özelliklerinden bir kısmı her yerden daha fazla, bir kısmı da az görülür. Erzurum, özellikle kış mevsiminin tam hakkını vererek…
Gündönümü, adından da anlaşıldığı gibi, mevsimin yaza veya kışa dönmeye başladığı dönüm noktalarıdır. Yirmi bir Haziran’daki gündönümü, yazın başlangıcıdır. Günler o kadar uzundur ki sanki hiç bitmeyecekmiş, akşam olmayacakmış sanırsınız. Buna mukabil geceler de olabildiğince kısa ve dolayısıyla da kısırdır.…
Geçenlerde, daha önce çimenlikken çiğnenerek çorak hale dönüşen bir alanda misket oynayan çocukları gördüm de aklıma birden kendi çocukluk günlerim geldi. O zamanlar da yeşil alan şimdiki gibi azdı. Yeşillik, tozun daha az olması demektir. Çimlendirilmemiş yerlerde ise toz çok…
Bizim çocukluk yıllarımız, teknolojinin hemen hemen hiç bulunmadığı, sokak oyunları ve akşamları evlerde ailece eğlendiğimiz, büyüklerimizin öğütlerine kulak verip dinlediğimiz zamanlardı. Komşularımız, küçüklerin hatalarını görüp uyardıklarında ebeveynimizin, bu duyarlılıklarından dolayı memnuniyetlerini ifade ederek komşu amcaya veya teyzeye teşekkür ettiği günlerdi…
Kelimeler, aklın bir ürünü olarak üretilirse kavramlar halinde dışa yansır ve soyut düşünceyi oluşturur; bilim ve felsefe bu tarz düşüncenin ürünüdür. Eğer sezgisel bir tarzda gönülden dile gelir ve söze aktarılırsa bu sezgiler, ya izlenim ve algıdan kaynaklanan dolaylı sezgidir,…
Korkmak, insanca bir duygu, ama sadece insanda yok; diğer canlılarda da var. Söz gelimi, vahşi hayatta güçlü olan hayvanlar, zayıf olanları yiyerek beslenirler; bu yüzden zayıflar, güçlülerden korkarlar. Evreni Yaratan, doğanın işleyişini böyle kurmuş. Bu, aslında doğadaki dengenin de kanunudur.…