“Mukaddime’den Muahhire’ye: Modern Dünya’nın, Ulus-Devlet’in, Din’in ve Milliyetçiliklerin Ekonomi, Kültür ve Siyaset Atlası” adlı eser, basımı genç bir yayınevi olan Bilge Kültür Sanat tarafından Ocak 2012’de gerçekleşen yepyeni bir çalışma. Eser ilk bakışta görünen özellikleriyle dahi son derece etkileyici. Kitap okuru zâhir ve bâtının doku uyumunu yansıtan kapağı ve kişiyi eseri okumaya yönelten çarpıcı arka kapak yazısı ile karşılamakta. 816 sayfalık kitapta 850’yi aşan kaynaktan yararlanılmış ki, bu özelliğiyle kaynakça araştırmacılara son derece yararlı olabilecek bir zenginlik sunmakta. Kitap, okurların ve bilimsel çalışma yapanların işini olağanüstü düzeyde kolaylaştıracak olan yaklaşık 5600 ana ve tâlî maddeden oluşan detaylı bir indeksi de ihtiva etmekte.
Eser, yazarının ifadesiyle “İbn-i Haldun’un ‘Mukaddime’sine modern ve post-modern çağın realitesini de içerecek bir kapsam ve zenginlikte ‘Muahhire’ (sonuç, sonra gelen, başarıyla tamamlanıp nihayetlenen anlamında)” olması umuduyla kaleme alınmış. Otuz yıllık entelektüel birikimin cömertçe sunulduğu çalışma, içeriği açısından değerlendirildiğinde “düşünsel bir zafer”le karşılaşılmakta; zengin dil ve anlatımıyla Türkçe’nin kullanımında zirvelere çıkıldığı müşahede edilmektedir.
İnsanlık acıları karşısında dünya kamuoyunun yaşadığı sekerat halinin sonlanması ve acil tıbbi müdahaleyle sahip olduğu eşsiz özellikleri hatırlaması ve yeniden edinmesi gayesi doğrultusunda bir kilometre taşı mesâbesindeki eser, müellifinin ifadesiyle her bir insanın “kendi biricik pozisyonu içerisinde herkesle beraber ‘birliği’ yaşaması” hayâlini insana ve insanlığa teklif etmektedir.
Eserin bütününe zarif zihinsel kurgularla serpiştirilen son derece özgün tespit ve yorumlar ise yakın gelecekte birçok yazıya tırnak içindeki alıntılar şeklinde konu olacak gibi gözükmektedir. Kitabı, akademik kapris ve kompleksleri bir tsunami dalgasını andırırcasına süpüren; birey, toplum ve insanlık odaklı misyonu ve vizyonu ile “batı cephesinde yeni bir şey var” dedirten; seyir defterine ‘küre’nin yeni rotasını not düşen bir gelecek ve umut okuması olarak değerlendiriyor, entelektüel gelişimin sessiz ve vefâlı destekçileri olan değerli okurlara öneriyorum.
NOT: Kısaltılmış olarak alınmıştır.