Mevlid; doğma, doğum yeri, doğum zamanı, anlamlarına gelen bir kelimedir. Edebiyatta ise, Hz. Peygamber’in doğumu başta olmak üzere hayatı, mucizeleri, gazâları, ahlâkı, vefatı ve hilyesini anlatan eserler demektir.Türk Edebiyatı’nda mevlid türüne, İslâmî bütün edebiyatlardan daha fazla önem verilmiştir. Bunun başta…
Yerli düşünceyi veya bir başka deyişle, bir ömür boyunca milliliği savunan M. Akif İnan güçlü bir şair, büyük bir fikir ve aksiyon adamıdır. Millî düşünceyi esas almış olan Akif İnan, şiirlerinde gazel tarzını benimsemiş, eski Türk Edebiyatı veya daha yaygın…
“Ev halkı” anlamına gelen Ehl-i Beyt, Hz. Peygamber’in ailesi ve soyu anlamında kullanılan bir terimdir. Hz. Peygamber’in Ehl-i Beyt’ine kimlerin dahil olduğu meselesinde farklı görüşler ileri sürülmüştür. Bunların sadece Hz. Ali, Hz. Fatıma, Hz. Hasan ve Hz. Hüseyin’den ibaret olduğunu…
Vasıf, sıfat, özellik gibi anlamlara gelen na’t kelimesi edebî bir terim olarak kullanıldığında Hz. Peygamberi ve bazı din büyüklerini övmek amacıyla yazılan şiirlere verilen bir isim olmuştur. Edebiyatımızda Hz. Peygamber dışında dört halifeyi övgü için yazılan na’tlar da bulunmaktadır. Divan…
Anadolu coğrafyasında, batı tesirine girdiğimiz Tanzimat dönemine kadar meydana getirilen edebiyata Divan Edebiyatı adı verilmektedir. Divan Edebiyatı kavramı, Arap ve Fars edebiyatlarının, edebiyatı geniş anlamıyla, estetik kaideleri üzerine kurulmuş edebiyatı içine almaktadır.(1) İslam’ı kabul etmelerinden sonra içine girdikleri İslam uygarlığı,…
XIV. asır, Anadolu’da ki edebî faaliyetlerde büyük gelişmelerin yaşandığı bir yüzyıldır. Bu dönemin şairlerini, Çağatay lehçesi, Azerî lehçesi ve Anadolu lehçesi ile yazanlar olmak üzere üç gurupta toplamak mümkündür. Fakat bu asırda Anadolu lehçesi ile Azeri lehçesi arasında çok büyük…
Bayramiye tarikatının bir kolu olan Melamiye, Dede Ömer Sikkînî ile Akşemseddin arasında meydana gelen ihtilaf sonucu oluşan bir tarikattır. Hacı Bayram’ın müritleri olan bu iki zattan Akşemseddin, şeyhlerinin vefatından sonra, Dede Ömer’i ümmilikle itham eder. “Azizin tâc, hırka ve seccadesi…
* Ne gördün sevgine vefadan başka Ne gördüm sevgide cefadan başka Demet demet gül taşıdım gönlümde Nem oldu kendimle kavgadan başka Vermediğim istediğin neyim var Başımda bir beyaz sevdadan başka Gözlerim kurudu yangınlardayım Bulmadım sevgili beladan başka Öksüz bir çocuğun…
Anadolu sahası Divan Edebiyatı’nın başlangıç dönemi olan XIII. yüzyıl, siyasi yönden olduğu kadar, sakinlerinin kullandıkları diller bakımından da karışık bir devredir. Bu dönem Anadolu’sunda baskın dil, Selçukluların da resmi dil olarak kullandıkları Farsça’dır. Farsça’nın yanı sıra Arapça, Rumca, Ermenice gibi…
Bilindiği üzere, Türklerin İslam’ı kabul etmelerinden sonra meydana getirmiş oldukları yazılı edebiyat ürünlerine Divan Edebiyatı ismi verilmektedir. Bu edebiyatın başlangıç noktasında problem yoksa da nerede bittiği, sonunun neresi olduğu hususunda farklı görüşler bulunmaktadır. Genel olarak, daha önce görülmeyen yeni tür…
Merhum Cahit Zarifoğlu’nun en çok sevdiğim şiiri Sultan’dır. Sultan’ın diğer şiirleri içerisinde benim için farklı çağrışımları vardır. Bu şiir Zarifoğlu’nun kitabında sondan üçüncü şiirdir. Bu durum da bana çok anlamlı gelir. Şair şiirineSeçkin bir kimse değilimİsmimin baş harfleri acz tutuyorBağışlamanı…
Eski edebiyatımız dinî temele dayanır ve ilk kaynağı da İslâmî ilimlerin tümünde olduğu gibi Kur’an-ı Kerim’dir. Hiç kuşkusuz şiir, bu edebiyatımız içerisinde önemli bir yere sahiptir. Şairlerimiz anlatmak istedikleri hemen her şeyi çeşitli nazım şekilleriyle kaleme almışlardır. Kasidelerle tevhid, münacat…
Celvetî tarîkatının önemli şeyh ve şairlerinden biri olan Fenâyî Cennet Efendi’nin, kaynaklarda doğum tarihine ilişkin doğrudan bir bilgi yer almamaktadır. Ölüm tarihinin tam olarak tespiti ve doksan yaşında öldüğü bilgisinden hareketle, hicrî takvimi de göz önünde bulundurarak, kesin olmamakla birlikte,…
Üsküdarlı Sâfî olarak tanınan şairin asıl adı Mustafa Sâfî’dir. Nükteci bir zat olan divân-ı muhâsebât başkatibi şair Tosyalı Reşidefendizâde Mehmet Emin Nüzhet beyin oğludur. 1862 yılında babasının defterdar olarak çalıştığı Yanya’da doğdu. Bir süre sonra babasıyla birlikte İstanbul’a döndü ve Üsküdar…
Türklerin İslam dinini kabul etmelerinin ardından meydana getirdikleri edebiyat, din kaynaklıdır. Diğer İslamî ilimlerde olduğu gibi Kur’an ve sünnet, bu edebiyatın temel iki kaynağıdır. Bunların yanında tasavvuf, yerli malzeme ve İran edebiyatı da edebiyatımızın kaynakları arasındadır. İslamı kabul etmelerinden sonra…
Bir yerden başka bir yere göç etmek, mekan değiştirmek anlamına gelen hicret, özel olarak Hz. Peygamber’in 622 yılında Mekke’den Medine’ye göçüşü anlamına gelmektedir. 610 yılında “Oku” emrine muhatap olarak peygamberlik görevi kendisine verilen Efendimiz, yaklaşık 13 yıl boyunca İslam dinini…