Hayrettin Taylan

Şiir Tarihi   

Şiirin tarihi, insandır. İnsan ne zaman var olmuşsa, şiir de o zaman başlamıştır. İnsan, temel dinamikleriyle insandır. Zihin, kalp, ruh ve mide gibi dört temel dinamiğimiz vardır. Şiir, duygunun, kalbin, ruhun ve kısmen de zihnin sırrıdır. Şiir, iç dünyanın ifşasıdır.…

Özgül Şiir ve Diyoloji

Şiiri; kavramsal-kuramsal müktesebatın içine hapsetmek doğru olmaz. Mitostan, logosa evrilmiş bir türün her daim lirik özü vardır. “Lirik özü “bilimselliğin tekeline teslim edemeyiz. Şiirin merkezi içerik(öz) ve nesnedir(biçim).Biçim, tekniktir, birikimdir, ilmidir. Yani şiirin bir merkezi ilmidir. Estetik, poetik ikilem ilmidir.…

Sözlü Kültür ve Sosyal Antropoloji

Okumak; sevmek, bilmek, olmak, ermek, hayata tutunmak, merakları gidermek, huzur bulmak gibi güçlü nitel edimlerin psiko-sosyal ortalamasıyız. Öğrenmenin çeşitli kanalları vardır. Her şey öğrenmedir. Günlük aldığımız farklı kanallardaki veriler bilgiye, algıya, olguya, bilince dönüşür. En büyük okul, insanın kendisidir. Yaradan’ın…

Şiir ve Şiirsel Diyalektik

 Şiir, gerçekleşenle gerçekleşecek olanın katıldığı düzlemin anlamlandırılmasıdır. Şiir, var olanı, lirik benle görmedir. Şiir var olanı semiyotik bağla semantik bağdaştırmalarla fonetik seslenişle duyguları aktarma düzlemidir. Şiir, mitostan lirizme, lirizmden salt logosa giden lirik yolculuktur. İnsan, duygu bağının varlığını sanatla temaşa…

Kuşlar Arketibi ve Şiir

Doğa,en güzel şiiri yazmıştır. Yaratan, on sekiz bin âlemde, binlerce imgesel duruş sunmuştur. Sanatkâra düşen bu incelik düşlerinde uyanmak ve sözleriyle uyanışına katılmaktır. Doğa, imgesel doktordur. Kuşlarsa uçmak ilacıdır. Kuşlar, sosyolojik gerçekliğin nitel yönlerini sezdirir bize. Binlerce kuşun olması, her…

Sanatta Öznellik ve Nesnellik

Sanat, ilgi duyma mecburiyetidir. İnsan, tarih boyunca sanata ilgi duymuştur. Çünkü ölümsüzlüğe, duyguya, üstün olmaya, kendini göstermeye, kendi içine dönmeye, bir şey bilme, bildiğinden farklı bir şey yapmaya, kavramayı daha öteye götürmeye, hayal gücünün denetimini öne çıkarmaya meyillidir. Sanatı nesnel…

Soykan ve Mistisizm

Alâattin Soykan; Anadolu’nun zihinsel aydınlanması, kalbi inkılâbı olan Anadolu irfanından beslenmiştir. Anadolu insanının gönüllerde başlattığı mistik ve metafizik zafer, Soykan’da şiirsel meşale olarak karşımıza çıkar. Burada, mistisizmin öncüsü “Yunus Emre” Soykan’ın poetik ve tematik dimağını beslemiştir.Alâaddin Soykan’ın ilk şiiri “Ankara…

Poetika ve İmge

“İm”, anlamı itibariyle esrarlıdır. Şairin özüyle şiirin özünü(temayı) esrarlı yapan imgelerdir. İlham, zaten bir sırdır. Rahmanî bir sırdır. Yetenek, ilham, çağrışımlar, semantik bilgi ve fonetik bağ ile sözcüklere aktarılan dizeleri güçlü ve sınırsız kılan imgelerdir. İlham, mistik bir sırrın,  nispetin…

İnanış ve Eylem Direnişçisi Nuri Pakdil’in Edebî Atlası

“Kutsal Kitap”, emek, başkomutan, önder, batıcılık, yerli düşünce, yabancılaşma, kara siyasa, otel, devrim, gelenek, türküler, divan, çeşmeler, klasikler, medeniyet, şehirler gibi temel kavramlar onun yazma coğrafyasında önemli imge ve kavram şehirleri olarak kar- şımıza çıkar. Bu kavramların sosyal antropo- lojisi…

İnanış ve Eylem Direnişçisi Nuri Pakdil’in Edebî Atlası

“Kutsal Kitap”, emek, başkomutan, önder, batıcılık, yerli düşünce, yabancılaşma, kara siyasa, otel, devrim, gelenek, türküler, divan, çeşmeler, klasikler, medeniyet, şehirler gibi temel kavramlar onun yazma coğrafyasında önemli imge ve kavram şehirleri olarak kar- şımıza çıkar. Bu kavramların sosyal antropo- lojisi…

Rasim Özdenören’in Hikâyelerinde İzlek ve Çağrışım

Rasim Özdenören; eserlerinde millîden evren­sele, değişimden kendine dönüşe, duruşma­dan duruşa giden göndergeler vermiştir. Onun hikâyeleri arayıştır. Varoluşsallığın temel sorun­larını “mutlak ben”in süzgecinden geçirerek bulmaya çalışır. Ontolojik sorgulayışları, psiko-sosyal sorunları, arayışın ekseninde ve­rir. Onun eserlerinde millî bir anlatı atlasından, evrensel bir…

Analitik Rubriğin Aynasında Sezai Karakoç Hikâyeleri

Yazar hakkında bilgi toplamak ve yazarın ede­bî coğrafyasını gezmek, sanatsal gerçekliği de­ğerlendirmek için rubrikler, nesnel aynalık eder. Rubrik, beklenen performans tanımlarının, fark­lı boyut ve düzeylere bölünerek bir ölçekte gös­terilmesidir. Sanatsal gerçekliğin uygulanırlığı için sanatsal rubrikler kullanılabilir. Eserin sanatsal değerini analiz…

Acının Patolojik Haritası

Acı, insanın mumyalı kodlarını çözen psikolojik bir gizdir. Kendi acımız, sosyal ve ruhsal problemin de aynası olur. Çünkü kabullenişler tetikler. İnsan, bir arınma peşinde olur. İnsan, kendi acısının mimarıdır. Bu acıyı ortadan kaldırmak için psiko-sosyal denklemlerini kullanır. Bilinç, önbilinç, bilinçaltındaki…

La Edrî Geleneği

ANLAMINI ANLAMLANDIRMAK “Kime ait olduğu bilinmeyen nazım parçalarının altına “yazanı belli değil” anlamında kullanılır. Arapça “(söyleyeni) bilmiyorum” anlamına gelir.” (1) Kelâm-ı kibâr, atasözü, vecizeler, nazım parçaları, deyişler, lugazlar arasında; değer yargılarına, geleneksel bağlara ve inancın merkezine uygun olanları yaygınlaşmıştır. Zamanla…