Bir türkünün yüzünden düşmüşüm acılara… Bir türküdür beni alıp götüren dağlara. Ve yine bir türküdür beni alıp götüren ve zamanın sonsuzluğunda kalbimden geçenlerle, dost yüzlerle, âşina yüreklerle tanıştıran, buluşturan. Çoğaldıkça içimdeki sınır tanımaz ve tariften aciz olduğum hasretliğin derinlerden ta derinlerden gelen kavurucu sesi. Ve yeni acılar kavşağında sancılarıyla hemhâl, öfkeleriyle hicranı birlikte taşıyan ve nankörlere, ihanetine uğradıklarına, vefasızlara ettikleri ilençlerle aşk yolunun mağduru olanlar. İşte bunlardır türkülerin gerçek tanıkları, gerçekten anlayanları, gerçekten kavrayanları.
Şaşkınlıkla göveren bir çehreden ve hayretle bükülmüş bir dudaktan dökülen mısralar eşliğinde süzülüp gittikçe türküler nazlı nazlı ovalar dağlar boyunca, şehitlerle süslü bir coğrafyada. Her yerden ve her yandan ses verdikçe, işaret verdikçe, bir o yandan bir bu yandan, umut ya da umutsuzluk verdikçe, bazen ağlatıp sızlatıp, bazen sevindirip güldürdükçe. Hüzünleri, aşkları, ince ağrıları kendine has makamlarda ve kendine has söyleyişlerle, nağmelerle dile getirip, saza söze döktükçe. Her yeni manzaranın arananı ve tamamlayıcısı olur türküler.
Bir yâranı, bir arayanı, bir soranı, bir ağlayanı, bir seveni ve sevdalısı, acısını terennüm edeni, acısından çıkanlarla başka acıları tamir edeni yoksa insanın. Ve yüreği; hâldan bilmez, gönülden dilinden anlamazlarca delik deşik edilmişse. Bir türkü çıkagelir bütün bunların arasından ve halini hatırını sorar, yaralarına derman olur, hem dem olur, yeri gelir can olur, yeri gelir cânân olur ve bir teselli eşliğinde onu yeni türkülerle ve belki de yeni insanlarla buluşturur.
Sevginin, iyiliğin, doğruluğun, hâsılı; insanlığın ölmediğini, hâlâ yaşadığını ve dünyanın bir yerlerinde söylenen başka güzel türküler olduğunu ve onları dinleyenlerin umutlarının çoğalıp, acılarının tımar olduğunu ve geçmişin türkülerinde var olan değerlerin bugün kadrinin kıymetinin daha çok bilinmesi gerektiğini. Bazen bir pencere kenarından geçerken işitilen bir nağmeyle, bazen bir dağın yamacında oturmuş kaval çalan bir çobanın sesiyle, bazen haykırışlarını bir umutsuz sevda yüzünden dağlara salan bir aşk hastası vesilesiyle, bazen derelerin, ırmakların çağlayışıyla ve daha nice nice belirtilerle bize duyurur.
Hercâî gönüller anlamasa da bu tınılardan, bu sembollerden, bu duyuş ve hissedişlerden. Türküler yine de kendine uygun bir gönül, onu anlayan bir ruh, bir yürek bulur elbet. Bulur elbet delişmen sevdalarla hayatı geçmiş ve bugün yarım kalmış aşklardan yüreğinde büyük kederler taşıyan bir türkü sevdalısı, bir söz ve nağme vurgunu. Çıktıkça gecenin bağrından yeni türküler ve ulaştıkça acılar çağının çocuklarına yankısı; bilir elbet birileri onların kıymetini, kadrini, güzelliğini.
İnledikçe gönül telimiz bir türkünün nağmelerinin ruhumuza aksettirdiklerinin tesiriyle, yüzyıllardan beri devam eden göç bitmemiştir bizim için ve hâlâ devam ediyordur. Yani gurbetliğimiz, yani hasretliğimiz, yani garipliğimiz, yani sahipsizliğimiz, yani sürgünlüğümüz devam edip gitmektedir hâlâ türküler eşliğinde ve yeni türkülerin söyledikleriyle. Her birimiz bir yerlerde gurbetteyiz, her birimiz bir yerlerde hasrette. Kimimiz garipliğinin farkında olarak yaşamaktadır hayatı, kimimiz farkında olmadan. Yalnızca şurası iyi idrâk edilmelidir ki; gariplerin boynu ancak ve sadece Mevlâ’ya döner. Şair diyor ya hani; “Gariplik büktü boynumu döner Mevlâ’ya Mevlâ’ya.”
Yaşayan ve inanan her insan gariptir aslında bizim kültürümüzce. Ve garip gelmişiz, garip gideceğiz. Zira; dünyaya tek başına gelen insan, ötelere de yine tek başına varacaktır. Burası sadece bir arayı dolduruş, bir anı yaşayıştır. İşte o arayı herkes kendince, kendi bildiğince, kendi yaşadığınca, kendi isteği doğrultusunda, kendine yakışan şekilde doldurur ve günü zamanı gelince de çeker gider. Bütün hesap budur ve bütün bunların detayı neyse, o kalacaktır zaten insandan da geriye.
Dedik ya gurbetteyiz diye. Kimimiz evinde, kimimiz mahallesinde, kimimiz yaşadığı şehirde ve kimimiz de çalıştığı işyerinde gurbettedir. Dünya bir gurbet, sıla bir gurbet, hayat bir gurbet, bütün yaşananlar bir gurbettir ve gurbette yaşanmaktadır bütün bu olanlar.
Bilinmeli ve dikkatle bakılıp görülmelidir ki; kurguladığımız serüvenler birer yanılsamadır, birer illüzyondur ve bir parmak çıtlatışla gerçeğin yüzü aniden karşımıza çıkacaktır. Gerçekle yüzleşmenin cesaretini ve gayretini şimdiden edinmemiz gerektiğini bilmeliyiz. İşte o zaman tanınmak ya da tanınmamak buna bağlıdır. Netice; bu yanılsama sırasında yapılanlara ve gurbet hikâyelerini çoğaltmamıza bağlıdır. Hikâyeler arttıkça, birbirine eklendikçe, gurbet daha iyi anlaşılacak, gurbetin tercümanı türküler daha iyi kavranacaktır.
Gurbetin, hasretin, garip olmanın içimize düşürdüğü acıyı, yüzyıllardır yüreğimizde yanmakta olan ateşin yakıcılığını paylaşmaktadır türküler bizimle. Gönül gurbetinde olup, hasret ateşinde yanan ve “bir garip” gibi sesi üç günden sonra duyulan kişilerin bu hallerini sorgulayan ve bir büyük topluluğun, bir büyük milletin sesi olan türküler; asırlardır söylendiği, asırlardır can kulağıyla dinlendiği bu topraklarda, ner- deyse her yanı şehit kanlarıyla sulanmış bu büyük ve kutsal coğrafya da, yani Anadolu da; herkesin ortak sesi olduğu, aynı bedenden üflendiği, aynı özellikleri taşıdığı, aynı olaylardan yansıyıp dile geldiği, nağme olduğu, söz olduğu, saz olduğu ayân beyân ortadadır.
Türküleri yapan halk, her zaman yasaları yapanlardan daha güçlü olduğunu yine türküler vasıtasıyla, yönetenlere, kendisini aldatanlara, sevenlere, kötülük edenlere, ihanetin hançeriyle arkadan vuranlara ve canını verip kanın akıtanlara defalarca haykırmış ve haykırmaya da devam etmektedir. Türküler hükmünü yürütmeye devam ettikçe. Sesi bu toprağın her yanından, bizim olan ve ebediyen bizim kalacak olanları, bin bir ayrı şekilde, bin bir ayrı nağmeyle dillendirmeye devam ettikçe. Ve; “Kaç bin yıl var ki, ölülerimize ağlarken, düğünlerimizde söylerken ve savaşlarımızda nârâ atarken sesimizi terbiye ettiğimiz” ve “Çin Seddi’den Viyana’ya, Moskova Kapılarından Yemen’e kadar o muazzam coğrafyanın genişliğinden ve derinliğinden nice zenginlikler devşirerek ruhumuzun ahengini kurduğumuz” bu türküler yaşadıkça, yaşamaları için çalışıldıkça; bu vatan daima yaşayacak, bu ses hiçbir zaman susmayacak, susturulamayacaktır.