Ömer Eski

Yapay Zekâ Patates Soyabilir mi?

Göreceli Bir Kronoloji 1950 yılında Alan Turing Bilgisayım Makineleri ve Zekâ (Computing Mahcinery and İnteligence) isimli makalesinde makinelerin taklit yoluyla sonsuz iş yaptırılabileceğini iddia ediyordu. 1956 yılında Dortmouth Yapay Zeka Yaz Araştırma Projesi kapsamında; makinelerin dil kullanmalarının, soyutlama yapmaları ve…

Parçaları Birleştirmek

Elleri ve Gözleri Bağlı Olamaya Yönelik Bir Çözümleme Sözcüklerin ve imgelerin bizi nereye götüre­ceğini nereden bilebiliriz? “Narin, Moğolca bir sözcük.”1 Bizi tebessüm ettiren bir cüm­le. Şimdi sesten çok görüntüyle meşgul zi­hinlerimiz. Kelimeleri, tamlamaları, olguları Michel Foucault’nun deyimiyle Sonsuza Gi­den Dil’i…

Geçici İzm’ler ve Teoriler Karşısında Öznenin Davranışına Yönelik Bir Çözümleme

Rasyonalizmden Post-Truth’a Düşünmeye ihtiyaç olmayacak şekilde ya­şamanın bir formülü var m? Descartes Yön­tem Üzerine Konuşma’da düşünmeyi temele alan bir anlayış geliştirir. “Ben’in kaçınılmaz olarak bir şey olması gerektiğini fark ettim ve şu hakikatin, düşünüyorum öyleyse varım hakikatinin, Kuşkucuların en abartılı…

Anlatının Krizi

Anlatmakta güçlük çektiğimiz bir çağda, kendimizle ve toplumumuzla karşılaşma­mız zordur. Hikâye ben’den sudur eder. Benliğin oluşumunda yoldaşımız olur. Biz yeryüzünde yürürken, o anlatır; biz din­lerken anlatacak hikâyelerimiz olur. Ne za­manki hikâyemizden uzaklaşırız o zaman Anlatının Krizi çıkar ortaya. Byung-Chul Han’ın…

Küresel İyi Oluşa Yönelik Bir Manifesto

“Bugün bizler, ülke, ırk, renk, kültür, din, inanç, ideoloji ayrımı yapmaksızın en şerefli varlık olarak tanımlanmasına rağmen “doyumsuz, sınır tanımayan, benmerkezci, hedonist, tatminden başka amacı önemsemeyen”, yüksek insani değerlerden yoksun insan karakterinin ön plana çıktığını görüyoruz. Bu nedenle geleceğimizin ve…

Denge

Bir insanın devrilmeden durma hali, dengenin tanımları arasındadır. Denge, sözlükte: İstekler ve yetilerin ölçülü bir şekilde bağdaşmasından ortaya çıkan uyum olarak tanımlanır. Birbirini ortadan kaldıran güçlerin sonucu olan durma hali ise fiziğin tanımıdır. Muvazene, balans, uyum, ölçü, müsavi, durma hali;…

Denge

Bir insanın devrilmeden durma durumu, dengenin tanımları arasındadır. Denge, sözlükte: İstekler ve yetilerin ölçülü bir şekilde bağdaşmasından ortaya çıkan uyum olarak tanımlanır. Birbirini ortadan kaldıran güçlerin sonucu olan durma hali ise fiziğin tanımıdır. Muvazene, balans, uyum, ölçü, müsavi, durma hali;…

İleri Zekalılar

Tanımak Zekâ, çevreye uyum sağlama yeteneğidir. Piaget’nin bu tanımın yanına farklı disiplinlerin zekâ tanımı eklenebilir. Sözlükte: insanın düşünme, akıl yürütme, öğrenme, kavramları ve nesneleri zihinde canlandırabilme, objektif gerçekleri algılama yargılama, sonuç çıkarma, bedeni kontrol edebilme, duyguları doğru algılayabilme, değerlendirme ve…

Dil, Şehir, Anlam Evreni ve Hakikat

İnsan; dil ve düşünce ile görünür görünmez kentler kurar. Onları yükseltir, güzellik anlayışına göre süsler, biçimlendirir. Ya da tam tersini yapar, mamur kılmak yerine, harabeye çevirir, yıkar. Dönüp geriye, tarihe bakar. Her ne olursa olsun eylemler bir anlam dairesi/evreni içinden…

Sosyal Medya Afyon mudur?

Byung-Chul Han Enformasyon Rejimi’ni: “algoritmalar ve yapay zekâ kullanılarak enformasyonun ve işlenmesinin toplumsal, politik, ekonomik süreçler üzerinde belirleyici etkiye sahip olduğu bir tahakküm biçimi” şeklinde tanımlar. (Enfokrasi, Ketebe Yayınları, Kasım 2022.) Bu tanımlamanın yerinde, erken veya geç bir tanımlama olması…

İlahi Algoritma

“Günümüzde hafıza olumlulaşarak bir çöp ve veri yığınına, bir “eskici dükkânı”na ya da “içine her türlü kötü muhafaza edilmiş resim ve kullanılmaktan aşınmış simgelerden oluşan bir yığının karman çorman tıkıştırılmış olduğu bir depo”ya dönüşmektedir. Eskici dükkânındaki şeyler birbiri yanında yer…

Ters Orantı

Algılama açıklığı veya yakın anlamlı olarak bilinç açıklığı; insanın kendini ve çevresini algılarken kullandığı bir bilinçli olma halidir. Bu cümledeki çevre, insanın kendi dışında kalan çoklu bir anlam evreni olarak açıklanabilir. Çevre, insanın kendisi değildir fakat insan bir çevre içinde…

Pandemi Döneminde Dilin Kullanımı ve Üç Deyim

Dilin sağaltım yönüne pandemi döneminde her zamankinden çok ihtiyacımız var. 21. yüzyılın varoluş sorunlarından biri haline gelen COVID-19, içeri ve dışarı psikolojini tanımlamaya çalıştı kendince. Bu tanımlama virüsün kendinden değil küresel/toplumsal önlemlerden, anlayışlardan, çaresizlikten, bilinçlilik ve bilinçsizlik hallerinden oluşuyor. Ortaya…

Görünürlükler

Ansızın kör olan bir adamın tasviriyle başlar Körlük. Bir aydının gözleri açık körlüğü ile çevresindeki her şeyi sildiği bir manzara çıkarır karşımıza Körleşme. Saramago ve Elias Canetti görmek üzerine bu iki eseri dünya edebiyatına armağan ettiğinde körlüğü görmeye tercih edenlerin…

Uzaktan Uzağa

Tüm Dünya’yı etkisi altına alan Covid-19 salgını, insanları evde kalmaya mecbur etti. Bu dönemde uzun süreli evde kalmanın ortaya çıkardığı yönelim, boşluk, cehalet, tutulma; insanı medyanın bol görüntülü, hızlı kollarına düşürdü. Beklemediği bir hamle ile karşılaşan insan zihni, bu araçları…